Artritis; wanneer de knie en heup achteruitgaan


Artritis lijkt een eenvoudig mechanisch falen van ons lichaam zijn. Door slijtage, slijt het kraakbeen in bepaalde gewrichten – vooral de heupen, knieën, onderrug, nek en handen – wat leidt tot stijfheid, pijn en uiteindelijk bijna totale immobiliteit. De slijtage uitleg appelleert aan gezond verstand. Bewijs is afkomstig van oude skeletten, immers kwam artritis ook voor bij onze voorouders, maar ook bij lagere zoogdieren. En als huisdiereigenaar weet u, oude honden krijgen stijve, pijnlijke gewrichten net zoals oude mensen.

Maar het menselijk lichaam is nooit zo eenvoudig dat de mechanische verklaringen volledig overtuigend zijn. Bijvoorbeeld, hoe meer je spieren gebruikt, hoe sterker ze worden, maar ze slijten niet. Ook hoeven we niet direct bij twee mensen, met een vergelijkbaar actief leven, het ontstaan van slechte heupen of knieën op hetzelfde moment of van gelijke ernst te verwachten. In feite is het door minder te gaan bewegen wat leidt tot spierzwakte en atrofie.

Welke andere factoren naast slijtage hebben invloed op artritis?

Artritis komt het meest voor in de heupen en knieën, we zullen dan ook deze twee gewrichten in dit artikel bespreken, het staat bekend als degeneratieve artritis of artrose. Er zijn vele andere vormen, maar het belangrijkste onderscheid is te maken met reumatoïde artritis, dat is een auto-immuunziekte, niet verbonden met slijtage of veroudering. Omdat kraakbeen slijt, ongeacht de oorzaak, wordt het onderliggende bot aangetast. Andere delen van het gewricht – ligamenten, meniscus (een vezelige band die een deel van de knie) en spieren – veranderen ook. Ontsteking brengt een brandende pijn. Uitlopers van de botten kunnen zich gaan vormen en uiteindelijk is het gewricht stijf en zijn zelfs kleine bewegingen pijnlijk en moeilijk.

Degeneratieve artritis (artrose) is wereldwijd de meest voorkomende vorm van artritis. In westerse landen heeft een meerderheid van de mensen met de leeftijd van 65 jaar degeneratieve artritis. Ongeveer 80 procent van de mensen wie 75 jaar en ouder zijn hebben deze ziekte. In de VS hebben ongeveer 27 miljoen volwassenen op momenteel degeneratieve artritis. Dit aantal zal naar verwachting stijgen als de levensverwachting toeneemt, de eerste golf van babyboomers bereiken nu al hun pensioenleeftijd. Eerste symptomen beginnen na de leeftijd van 40 . De ziekte kan ook worden weergegeven op een jongere leeftijd, binnen 10 jaar na een blessure. Een 15-jarige tiener die haar of zijn knieën verwondt tijdens het voetballen kan de eerste symptomen van artrose op de leeftijd van 25 jaar krijgen.

Uw gewrichten zijn een bijzonder stukje engineering van de natuur, bewegen kan bijna met wrijvingsloos gemak. In feite, gezond kraakbeen gaat met minder wrijving dan een bevroren hockey puck over het ijs. De knie is het grootste gewricht in het lichaam. Het verbindt het dijbeen (dijbeen), tibia (scheenbeen), fibula (buitenste scheenbeen), en de patella (knieschijf). Het is een scharniergewricht, met een beperkt bereik van de beweging, maar is zeer complex in vergelijking met een kop-kom gewricht. Een uitgebreid netwerk van spieren, ligamenten en pezen houdt het samen, met de toegevoegde functie van het stabiliseren en te laten bewegen van het gewricht op hetzelfde moment – een van de redenen waarom het kniegewricht zo gevoelig is voor letsel.

De heup is een kop-kom-gewricht, waarmee het dijbeen aan het bekken is verbonden. Dit soort gewricht geeft de heup een groot bereik voor beweging, alleen het schoudergewricht heeft een nog groter bereik. Het heupgewricht moet stevigheid zijn om uw gewicht te ondersteunen tijdens het staan, wandelen of hardlopen.

De bal-vormige kop van het dijbeen is het enige bewegende deel van het heupgewricht. Zowel de femorale bal en de gewrichtskom waarin hij past (het acetabulum) zijn bedekt met hyalien kraakbeen. De femorale bal is bevestigd aan de rest van het dijbeen door een dunne hals: dit is het deel van het heupgewricht waar ouderen het vaakst een botbreuk oplopen.

Nu naar de ongrijpbare vraag over de oorzaak. Er zijn twee soorten van artrose: primaire (idiopathische) en secundaire. Primaire artrose heeft geen duidelijke oorzaak, maar het is gerelateerd aan veranderingen die zich voordoen met de leeftijd, een vage manier om te wijzen op slijtage. Secundaire artrose resulteert van een predisponerende oorzaak, meestal een soort van fysiek trauma – knieblessures opgelopen door professionele atleten is een bekend voorbeeld. Oorzaken van secundaire artrose zijn ook overgewicht, een operatie aan het gewricht, geboorteafwijkingen, jicht, diabetes, alcoholgebruik, het gebruik van corticosteroïden en hormonen aandoeningen. Goede nieuws is dat een groot aantal risico’s kunnen worden voorkomen.

Primaire artrose werd ooit gedacht een eenvoudig aandoening te zijn, maar nu blijkt dat door complexe veranderingen in het gewrichtskraakbeen en ontstekingen het kraakbeen kwetsbaarder maken voor schade en zo begint eigenlijk het proces van kraakbeen degeneratie. Leeftijd blijft een belangrijke risicofactor voor deze veranderingen, maar ze zijn niet onvermijdelijk. Ongeveer 20 procent van de mensen boven de leeftijd van 65 worden niet beïnvloed door artrose.

Hoe gewrichten verslechteren

De afbraak van gewrichtskraakbeen begint lang voordat de symptomen zich voordoen. Men denkt dat in de vroegste stadia ontsteking optreedt als cytokinen (stoffen die vrijkomen door het immuunsysteem) in het gewricht komen. Als gevolg hiervan zal de normale en gezonde kraakbeen matrix beginnen te verslechteren. Pogingen van kraakbeencellen om van deze schade te herstellen kan het kraakbeen doen opzwellen.

Na verloop van tijd zal het kraakbeen zachter worden en minder elasticiteit hebben. Microscopische schilfers en kloven zullen ontstaan op oppervlak van het kraakbeen. En de gewrichtsruimte versmalt wanneer er kraakbeen verloren is gegaan. Uiteindelijk wordt het onderliggende bot wordt blootgesteld, en bot wrijft tegen bot in het gewricht. Het bot wordt meer gevasculariseerd (gevuld met bloedvaten), dikker en dichter. Cysten kunnen vormen in het bot, en uitlopers van de botten kunnen zich ontwikkelen als de botcellen proberen te compenseren voor het verloren materiaal. Bindweefsel, gewrichtsbanden, zenuwen, spieren en zelfs de synoviale vloeistof die je gewrichten smeert zijn vaak beschadigd als gevolg van deze veranderingen en de stress die ze brengen op.

Symptomen van artrose is pijn die erger wordt als de dag vordert, stijfheid en verminderde beweging, zwelling in het gewricht, geluiden (zoals klikken of kraken) bij het bewegen van het aangetaste gewricht en zichtbare misvorming van het gewricht.

Het beheersen van de risico’s

De risicofactoren die u kunt minimaliseren zijn:

  • Zwaarlijvigheid
  • Traumatische letsels
  • Spierzwakte
  • Herhaalde mechanische belasting
  • Gewrichtsinfecties
  • Suikerziekte

De risicofactoren die u niet kunt verminderen zijn onder meer de leeftijd, genetica, vrouwelijk geslacht en aangeboren aandoeningen.

Artritis; wanneer de knie en heup achteruitgaan
3 (60%) 1 vote


Over Maarten de Boer 154 Artikelen

Voor een groot deel hebben we zelf controle over onze eigen gezondheid. Ik ben Maarten de Boer en heb in 2010 ArtroseBlog opgericht. Graag houd ik u op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen omtrent gewrichtsklachten.

6 Comments

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*