Model van molecuul structuur Glucosamine
Model van molecuul structuur Glucosamine

Glucosamine is een aminosuiker die van nature voorkomt in het menselijk lichaam. Het is een belangrijke grondstof voor kraakbeen, bindweefsel en gewrichtsvocht. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen heeft in 2005 glucosamine-producten geregistreerd als niet-receptplichtig medicijn bij artrose.

Het nut van glucosamine bij artrose

Gewrichten worden ondersteund door het omringende kraakbeen en gewrichtsvocht. Bij mensen met artrose neemt de hoeveelheid en de kwaliteit van het kraakbeen af. Hierdoor ontstaan er wrijving, pijn en stijfheid. Onderzoekers denken dat door inname van glucosamine het kraakbeen en de vloeistof om de gewrichten kan toenemen en/of de afbraak kan worden voorkomen.

Waarvan wordt glucosamine gemaakt?

De glucosamine in voedingssupplementen wordt voornamelijk gewonnen uit schaal- en schelpdieren. Het kan ook worden gemaakt in het laboratorium.

Welke soort glucosamine?

Er zijn drie soorten stoffen van glucosamine beschikbaar. Namelijk glucosaminesulfaat, glucosamine hydrochloride en N-acetyl D-glucosamine. Deze verschillende stoffen hebben overeenkomsten. En toch kunnen ze andere resultaten geven wanneer ze worden ingenomen als voedingssupplement. Naar glucosaminesulfaat is het meeste wetenschappelijk onderzoek gedaan. De informatie in dit artikel heeft dan ook betrekking op glucosaminesulfaat.

Onderzoekers denken dat het sulfaatgedeelte van glucosaminesulfaat ook belangrijk is. Het lichaam heeft namelijk sulfaat nodig om kraakbeen aan te maken. Dit is een van de redenen waarom onderzoekers geloven dat glucosaminesulfaat effectiever kan zijn dan andere vormen van glucosamine, zoals glucosamine hydrochloride en N-acetyl D-glucosamine. Deze stoffen bevatten geen sulfaat.

Voedingssupplementen met glucosamine bevatten vaak extra ingrediënten. In de meeste gevallen zijn dit: chondroïtinesulfaat, MSM (Methylsulfonylmethane) of haaienkraakbeen. Hoewel sommige mensen vinden dat zulke combinaties effectiever zijn dan alleen het gebruik van glucosaminesulfaat, hebben onderzoeken tot nu toe geen bewijs dat de combinatie van extra ingrediënten met glucosamine van toegevoegde waarde is.

Glucosaminesulfaat wordt mondeling ingenomen bij de behandeling van de volgende klachten: artrose, glaucoom, gewichtsverlies, gewrichtspijn veroorzaakt door medicijnen, andere gewrichtspijn, bijvoorbeeld in de knie en rug, een blaasaandoening die interstitiële cystitis heet, kaakpijn, multiple sclerose en HIV/Aids.

Daarnaast zijn er huidcrèmes die glucosamine bevatten, waarmee pijnlijke ontstekingen van gewrichten verminderd kunnen worden. Deze crèmes bevatten gewoonlijk ook andere ingrediënten, zoals kamfer.

Ook wordt glucosamine parenteraal toegediend – injectie, infuus – om artrose te behandelen.

Toepassing & effectiviteit

De beoordeling van GLUCOSAMINESULFAAT is hoogstwaarschijnlijk effectief bij artrose.

Artrose

De meeste klinische onderzoeken tonen bij inname van glucosaminesulfaat een aanzienlijke verbetering aan van de pijnklachten en de functie van het gewricht in vergelijking met een placebo. Glucosaminesulfaat lijkt de pijnscore met 28% tot 48% te verminderen en functiescore met 21% tot 46% te verbeteren. Ook lijkt glucosaminesulfaat, in vergelijking met een placebo, gewrichtszwelling te verminderen bij 76,9% patiënten.

Er zijn klinische onderzoeken die suggereren dat glucosaminesulfaat vergelijkbaar is met niet-steroïde ontstekingsremmers als ibuprofen, aceclofenac, celecoxib of piroxicam (Feldene) omtrent symptoom verlichting. Echter, de niet-steroïde ontstekingsremmers verlichten meestal binnen twee weken de symptomen, waar glucosaminesulfaat er zo’n vier tot acht weken over doet. Na het stoppen van inname lijkt glucosaminesulfaat de effecten van de behandeling door te zetten, dit in tegenstelling tot piroxicam en aceclofenac. Ander klinisch onderzoek toont aan dat een dagelijks inname van 1500 mg glucosaminesulfaat gedurende 6 maanden mogelijk een grotere effectiviteit heeft bij symptoomverlichting dan dagelijks 3 gram paracetamol bij patiënten met matige knieartrose.

Glucosaminesulfaat schijnt niet de pijn te verminderen bij iedereen die het inneemt. Sommige mensen zijn er niet bij gebaat. Daarnaast laten sommige onderzoeken zien dat glucosaminesulfaat mogelijk niet zo goed werkt bij mensen met ernstige en langdurige artroseklachten, of bij oudere mensen en zwaarlijvige mensen.

Naast pijnverlichting en verbetering van de gewrichtsfunctie, kan langdurig gebruik van glucosaminesulfaat door mensen met artrose, de aftakeling van gewrichten die door artrose zijn aangetast, vertragen. Sommige onderzoekers hopen dat door toediening van glucosaminesulfaat de progressie van artrose afneemt. Er is enig bewijs dat mensen die glucosaminesulfaat innemen, minder risico lopen op een gewrichtsvervangende operatie.

Veiligheid & Bijwerkingen

Hoogstwaarschijnlijk veilig 

  • Oraal (via mond en slokdarm)
    Glucosaminesulfaat is veilig gebruikt in verschillende klinische onderzoeken van gedurende 4 weken tot 3 jaar.

Mogelijk veilig

  • Intramusculair (injectie in een spier)
    Tweemaal per week gedurende tot 6 weken één intramusculaire glucosamine injectie lijkt een goed verdraagzame behandeling te zijn. [18]
  • Dermaal (op de huid)
    Glucosaminesulfaat in combinatie met chondroitinesulfaat, haaienkraakbeen en kamfer, over een periode van acht weken lijkt veilig te zijn wanneer het lokaal en op noodzakelijke basis wordt toegepast. [19]

Bijwerkingen:

Glucosaminesulfaat kan mogelijk lichte bijwerkingen veroorzaken zoals misselijkheid, maagzuur, diarree en obstipatie. Zelden voorkomende bijwerkingen zijn: slaperigheid, allergische reacties van de huid, en hoofdpijn.

Voorzorgsmaatregelen en waarschuwingen

  • Zwangerschap en borstvoeding
    Er is onvoldoende wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten van glucosaminesulfaat op ongeboren kinderen en zuigelingen. Totdat er meer onderzoek naar is gedaan, wordt zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven afgeraden om glucosaminesulfaat te gebruiken.
  • Astma
    Mensen met astma doen er goed aan voorzichtig om te gaan met glucosamine producten, aangezien er melding is geweest van het verband tussen een astma-aanval en glucosamine inname, ook al is het niet aangetoond dat glucosamine de aanval veroorzaakte. Totdat er meer onderzoek is gedaan, dienen mensen met astma voorzichtig om te gaan met glucosamine producten.
  • Diabetes
    Sommige vooronderzoeken en ‘case reports’ hebben hun bezorgdheid geuit dat bij gebruik van glucosaminesulfaat mogelijk de insulineresistentie toeneemt of de productie van insuline verlaagt, wat resulteert in een verhoogde bloedsuikerspiegel. Echter, klinisch studies tonen aan dat verschillende vormen van glucosamine geen negatief effect hebben op de bloedglucose of hemoglobine A1C (HbA1C) bij gezonde, zwaarlijvige, mensen met diabetes type 2 of bij een verminderde glucosetolerantie.
  • Hoog cholesterol (hypercholesterolemie)
    Er is bezorgdheid dat het gebruik van glucosaminesulfaat kan leiden tot stofwisselingsstoornissen die zouden resulteren in verhoogde cholesterol en triglyceriden waardes. Enkele vooronderzoeken suggereren dat glucosamine mogelijk het insulinegehalte kan verhogen. Hyperinsulinemia (verhoogd insulinegehalte) wordt geassocieerd met hyperlipidemia (verhoogd vetgehalte in het bloed). Diermodel onderzoek heeft ook laten zien dat glucosamine mogelijk hyperlipidemie kan versterken. Maar bij menselijk onderzoek is dit effect niet aangetoond. Glucosamine lijkt geen invloed te hebben op cholesterol en triglyceriden waardes.
  • Hoge bloeddruk (hypertension)
    Er is bezorgdheid dat het gebruik van glucosaminesulfaat kan leiden tot stofwisselingsstoornissen die zouden resulteren in een verhoogde bloeddruk. Enkele vooronderzoeken suggereren dat glucosamine mogelijk het insulinegehalte kan verhogen. Hyperinsulinemia (verhoogd insulinegehalte) wordt geassocieerd met een verhoogde bloeddruk. Maar bij menselijk onderzoek is dit effect niet aangetoond. Inname van glucosaminesulfaat lijkt geen invloed te hebben op de bloeddruk.
  • Schaal- en schepdieren allergie
    Er is bezorgdheid dat glucosamine producten allergische reacties kunnen veroorzaken bij mensen die gevoelig zijn schaal- en schelpdieren. Glucosamine kan gemaakt worden van de schaal van garnalen, kreeft of krab. Echter, de allergische reactie wordt  veroorzaakt lgE antilichamen tegen antigenen in het het vlees van schaal- en schelpdieren, niet door de antigenen in de schaal. Er is enkel bewijs dat het veilig is voor mensen met een schaal- en scheldierallergie om glucosamine producten te gebruiken.
  • Operaties
    Glucosaminesulfaat kan mogelijk de bloedsuikerspiegel beïnvloeden en kan in theorie mogelijk het monitoren van bloedsuiker beïnvloeden tijdens en na een operatie. Daarom wordt er geadviseerd om glucosamine niet te gebruiken minstens twee weken voor een geplande operatie.

Glucosamine dosering

Belangrijk om te weten is hoe en in welke dosering glucosamine toegediend kan worden om artrose effectief te verhelpen. Er is voldoende wetenschappelijk onderzoek gedaan om het volgende te adviseren:

Mondeling toedienen

  • Eén maal per dag 1.500 mg glucosaminesulfaat of drie maal per dag 500 mg glucosaminesulfaat, op zichzelf of in combinatie met 400 mg chondroitinesulfaat twee of drie maal per dag.

Veel gestelde vragen

Wat is chondroïtine?

Over chondroïtine hoor je doorgaans weinig en dat is ten onrechte want het is voor de bescherming van het gewrichtskraakbeen nagenoeg even belangrijk als glucosamine.

Chondroïtine behoort tot de familie der polysacchariden, een eiwit die van nature voorkomt in van alle soorten bindweefsel, zoals het kraakbeen, botten, huid en pezen. Het in stand houden van een reserve aan chondroïtine in je lichaam is van cruciaal belang voor gezond kraakbeen. De proteoglycanen (belangrijk onderdeel van het kraakbeen) bestaan namelijk voor een aanzienlijk deel uit chondroïtinesulfaat. Daarnaast speelt chondroïtine ook een ondersteunende rol bij het vormen van collageenvezels. Het innemen van glucosamine zonder chondroïtine levert dan ook een minder optimaal resultaat op dan het combineren van beide voedingsstoffen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het gelijktijdig gebruik aanzienlijk betere resultaten oplevert.

Waar het innemen van glucosamine vaak al binnen twee maanden een duidelijk aantoonbaar effect heeft en artrosepatiënten verminderde pijn- en mobiliteitsklachten doet rapporteren, kan bij chondroïtine vaak pas na zes maanden een goede beoordeling worden uitgevoerd. Dit is trouwens wel afhankelijk van het specifieke met artrose getroffen gewricht, bij een knie zijn er vaak tussen de twee en zes maanden aantoonbaar verbeteringen te merken, terwijl er bij rug en nek tot wel een jaar gewacht moet worden.

Het is veilig om chondroïtine zonder onderbrekingen op dagelijkse basis in te nemen. Chondroïtine wordt al meer dan 25 jaar verstrekt als voedingssupplement en er zijn geen ernstige neveneffecten bekend bij overmatig gebruik. De bescherming die het voedingssupplement bied houdt nog enige tijd na de laatste inname aan. Geleidelijk aan, echter zal het lichaam toch een tekort beginnen te ondervinden. Aangeraden is om chondroïtine, net als glucosamine elke dag in te nemen.

Waarvan is chondroïtine van gemaakt?

De chondroïtine in voedingssupplementen wordt gewonnen uit botten van runderen of haaienkraakbeen.

Werkt glucosamine net zo goed als Ibuprofen?

Qua pijnstilling werkt glucosamine net zo goed als Ibuprofen. Het duurt echter wel langer voordat glucosamine bij patiënten werkt. Doorgaans moet er enkele weken tot twee maanden gewacht worden voordat glucosamine haar volle effect kan uitoefenen. In de tussentijd kan er Paracetamol of Ibuprofen geslikt worden om de pijn te verlichten. Bouw gedurende de looptijd dan wel de inname van deze pijnstillers af om overmatige dosering, tolerantie en bijverschijnselen te voorkomen.

Hoeveel glucosamine moet ik dagelijks innemen?

Uitgaande van een normaal gewicht, een relatief gezond eetpatroon en geen andere medicatie of supplementatie die er ingenomen worden, gaat het volgende voor je op.

  • Glucosaminesulfaat 3000mg behandelingsdosis
  • Glucosaminesulfaat 1500mg onderhoudsdosis

Bij het innemen van meer dan 1500mg glucosaminesulfaat per dag raden we je aan om niet één maar twee of drie dosissen met een lagere hoeveelheid/concentratie over de dag te spreiden.

 

Is het innemen van glucosamine veilig?

Ja, het voedingssupplement glucosamine wordt al decennia lang gebruikt en is als veilig geneesmiddel geregistreerd in meer dan zestig landen. Uit een risicoanalyse studie van Hathcock en Shao (2007) blijkt er bij een gangbare dosering van 1500 mg/dag geen sprake te zijn van negatieve bijwerkingen.

Het is natuurlijk wel belangrijk om glucosamine supplementen van hoogstaande kwaliteit in te nemen. Huismerken van drogisterijen blijken uit onderzoek vaak veel te lage glucosamine waarden te bevatten. Ook is het belangrijk om zeker te stellen dat de pillen voldoende ondersteunende bouwstenen, zoals chondroïtine en vitamine C, bevatten.

Waaruit bestaat het kraakbeen ?

Waarschijnlijk wist je al dat wij mensen voor ruim 60% uit water bestaan. Het kraakbeen is hier geen uitzondering in. Het overgrote deel van kraakbeen bevat water, dit vocht wordt met behulp van een ingenieus lijmvormend matrixnetwerk van eiwitten (collagenen en proteoglycanen) in het kraakbeen behouden. Dit matrixnetwerk bestaat uit microscopisch kleine stroken van elastische zwavelbruggen van collagenen en rijen van langwerpige proteoglycaan-eiwitten om het water vast te houden. Tezamen maken deze eiwitten en de daarin vastgehouden watermoleculen het mogelijk om het kraakbeen stevig en schokbestendig te houden.

Het houdt hier echter niet op. De stroken en rijen van collagenen en proteoglycanen zijn verweven met lange, onvertakte glycosaminoglycanen. Wat wil het geval? Glucosamine(sulfaat) is de belangrijkste bouwsteen van glycosaminoglycanen en proteoglycanen en een tekort aan glucosamine zal de sterkte van het kraakbeen negatief beïnvloeden. De kraakbeencellen (chondrocyten) vervangen namelijk constant de aanwezige collagenen, proteoglycanen en glycosaminoglycanen die tezamen het kraakbeen vormen. Een tekort aan bouwstenen resulteert dan in een matig herstel van kraakbeen wat de ontwikkeling van artrose in de hand speelt.

Wat is het effect van glucosamine?

De afgelopen decennia zijn er verschillende studies uitgevoerd naar de werking van glucosamine. Veel mensen blijken baat te hebben bij het gebruik van glucosamine en zien het als een zeer waardevolle aanvulling in de strijd tegen artrose.

Uit twee drie jaar durende studies (Reginster, et al 2001) (Pavelká, et al 2002) bleek vijf jaar later dat de deelnemers aan de testgroep – zij die drie jaar lang glucosamine slikten – aanzienlijk minder knieoperaties nodig hebben gehad dan artrosepatiënten die geen glucosaminesulfaat als supplement binnenkregen.

Glucosamine houdt gewrichten soepel en ondersteunt de natuurlijke aanmaak van kraakbeen(cellen). Daarnaast draagt het bij aan de productie van synoviaalvloeistof, ofwel gewrichtsmeer en vormt het een belangrijke grondstof voor het bindweefsel. Het synoviale vloeistof functioneert als smeermiddel voor een gewricht en is van ongekend belang voor een goed functionerend gewricht. Daarnaast fungeert het vloeistof als transportmiddel voor alle voeding die het kraakbeen nodig heeft. Een van deze voedingsstoffen zijn de glucosamineglycanen, welke onderdeel uit maken van glucosamine. Een tekort aan glucosamineglycanen zal de veerkracht van het kraakbeen bedreigen.

 

Waarom glucosamine belangrijk is bij artrose
Geef uw beoordeling aan dit artikel