Pijbestrijding knieartrose door antilichaam
Antilichaam tanezumab, gezien als een veelbelovende pijnstiller bij zenuwpijn heeft ernstige bijwerkingen bij knieartrose, met als gevolg dat een gewrichtsvervangende operatie noodzakelijk werd bij deze patiënten.
Een antilichaam is een eiwit dat onder andere door mensen wordt geproduceerd als reactie op een lichaamsvreemde stof, een antigeen. Lichaamsvreemde stoffen zijn bijvoorbeeld bacteriën en virussen. Het monoklonale (zelfde eigenschappen) antilichaam tanezumab, vermindert de gewrichtspijn bij knieartrose, maar veroorzaakt mogelijk ernstige bijwerkingen.
Op verzoek van de Amerikaanse FDA heeft medicijnfabrikant Pfizer eind juni een aantal onderzoeken naar het antilichaam tanezumab stopgezet. Dit gebeurde naar aanleiding van progressieve verslechtering van artrose bij een aantal onderzoeksdeelnemers, wat gewrichtsvervanging noodzakelijk maakte bij deze patiënten. Bij een eerder onderzoek, wat nog in eerdere fase zat, werd in het tijdschrift ‘The New England Journal of Medicine’ gepubliceerd. Dit onderzoek liet echter slechts milde bijwerkingen zien.
Antilichaam tanezumab heeft een remmende werking op een zogenaamde ‘nerve growth factor’ (NGF), die een rol speelt in de overdracht van pijnsignalen. Het wordt gezien als een veelbelovende pijnstiller bij zenuwpijn. In het onderzoek dat werd gepubliceerd, werd de effectiviteit en veiligheid van het medicament bestudeerd bij patiënten met matige tot ernstige artrose van de knie.
In het onderzoek werd tussen maart 2006 en mei 2007, 450 patiënten uit 46 onderzoekscentra onderzocht. De patiënten waren tussen de 40 en 75 jaar oud en kregen op dag 1 en dag 56 willekeurig 1 van de 5 verschillende doses tanezumab of een placebo intraveneus toegediend. Op zeven andere momenten kwamen de patiënten terug voor een controle. Ondertussen werden de patiënten geacht om de mate van pijn in de knie bij te houden.
Behandeling met tanezumab leidde in vergelijking met het placebo op alle controlemomenten tot minder pijn, ongeacht de dosis. De pijn nam gemiddeld 43 tot 62 procent af gedurende het onderzoekstraject na behandeling met tanezumab, tegenover een daling van 23 procent na placebobehandeling. De stijfheid en fysieke functie van de knie verbeterden dankzij tanezumab. Het middel veroorzaakte wel milde bijwerkingen, vooral hoofdpijn, infecties van de bovenste luchtwegen en paresthesieen (tintelingen, prikkelingen) kwamen regelmatig voor.
Uit verder onderzoek blijkt nu dat tanezumab mogelijk toch wel ernstige bijwerkingen heeft.
