Wat is artrose

Artrose, in de volksmond ook wel gewrichtsslijtage genoemd, is een veelvoorkomend reumatische aandoening. Het ziekteproces kan worden opgedeeld in vier fases. De symptomen zijn nog mild in de eerste fase, maar kunnen in de vierde fase ervoor zorgen dat een artrose patiënt een kunstgewricht nodig heeft.

Bij artrose gaat het kraakbeen in kwaliteit achteruit en wordt dunner en zachter. Verschillende gewrichten kunnen worden aangedaan, zoals onder andere de nek, knieën, onderrug, heupen en handen. Artrose is een chronische aandoening die langzaam progressief (erger) verloopt. De aandoening wordt nooit minder, maar dit verarmingsproces kan wel degelijk worden vertraagd. Naarmate iemand ouder wordt zullen de klachten toenemen. Daarom is het belangrijk om de klachten onder controle te krijgen.

Wat is artrose?
Artrose beïnvloed de botten, het kraakbeen en het synovium van gewrichten

Wanneer deze weefsel afbreken ontstaat er pijn, stijfheid en ontstekingen rondom het gewricht. De symptomen ontwikkelen zich langzaam en verergeren na verloop van tijd. In een gevorderd stadium veroorzaakt artrose chronische klachten.

Voordat we verder ingaan op wat artrose is en hoe het behandeld kan worden leggen we je eerst uit hoe de gewrichten werken en wat artrose voor een effect hierop uitoefent.

Hoe werken je gewrichten?

Het lichaam heeft een groot aantal gewrichten die ervoor zorgen dat de botten soepel kunnen bewegen. Gewrichten werken dus eigenlijk als een soort scharnieren. De botten die in een gewricht samenkomen, zijn allemaal aan het uiteinde bedekt met een laagje kraakbeen. Samen met het schokabsorberende gewrichtssmeer zorgt het kraakbeen ervoor dat de botten in het gewricht niet tegen elkaar aan schuren. Wanneer het kraakbeen in het gewricht wordt aangetast, is er meestal sprake van artrose.

Hoe tast artrose je gewrichten aan?

Artrose is een degeneratieve gewrichtsziekte die ervoor zorgt dat het laagje kraakbeen in het gewricht dunner en zachter wordt en een onregelmatige structuur krijgt. Oftewel, het kraakbeen verandert en neemt in dikte en sterkte af. Daar blijft het echter niet bij! Het gewrichtssmeer, bijvoorbeeld, neemt in hoeveelheid af, en er kunnen pijnlijke botuitsteeksels ontstaan door verbreding van de botoppervlakte (osteofytvorming). Er is ook een erosieve vorm van artrose bekend waarbij gaatjes in het bot ontstaan. Wat, tot slot, ook vaak voorkomt zijn ontstekingen rondom het gewricht. En het zijn meestal die ontstekingen die zorgen voor de grote bewegingsbelemmering die gepaard gaat met artrose.

Kraakbeen is een glibberig weefsel dat de gewrichten bedekt. Het biedt een glad oppervlak zodat botten over elkaar kunnen bewegen en functioneert als een schokdemper tussen de botten.

Het synovium is een slijmvlies dat het gewrichtskapsel van binnen bekleedt. Het produceert synoviale vloeistof (gewrichtssmeer), dit dient als smering en levert voedingsstoffen aan het kraakbeen.

Vaak wordt artrose als een vorm van slijtage gezien, maar artrose is beter te beschrijven als een geleidelijke achteruitgang van de kwaliteit van het kraakbeen, het bot en de gewrichtssmeer.

Artrose veroorzaakt chronische zenuwpijn

Vaak denkt men dat er ook pijn in het kraakbeen ervaren kan worden, maar dat is niet het geval. Kraakbeen is van nature gevoelloos. De onderliggende zenuwen registreren wel pijn.

De pijn die door artrosepatiënten wordt ervaren is het gevolg van de hevige slijtage aan kraakbeen en botten. Hierdoor komen zenuwen bloot te liggen en ervaart de patiënt bij beweging zenuwpijn. Zolang het kraakbeen en botten niet herstellen of vervangen worden blijft deze pijn zich bij beweging manifesteren. Het je niet verbazen dat dit een heftige impact kan maken op hoe iemand door het leven gaat. De patiënten voelen zich in hun bewegingsvrijheid belemmerd en zoeken naar supplementen, operaties en advies om de pijn te verhelpen.

Symptomen van artrose

In principe kan ieder mens last krijgen van artrose. Meestal wordt artrose geassocieerd met ouderdom, maar ook overbelasting door zwaar werk of intensief sporten worden genoemd als oorzaken van artrose. Het aantal vrouwen dat last heeft van artrose is aanzienlijk groter dan het aantal mannen: circa 3% van de mannen en circa 5% van de vrouwen heeft last van artrose. Naar verwachting zal het aantal mensen met artrose alleen maar toenemen de komende jaren.

Meest voorkomende symptomen
  • Zenuwpijn bij een gewricht
  • Mobiliteitsklachten bij een gewricht
  • Stijfheid bij bewegen (vooral in de ochtenduren)
Andere veel voorkomende symptomen
  • Getroffen gewrichten lijken groter
  • Een tijd lang niet bewegen levert meer stijfheid en pijn op
  • Gewrichten voelen warm aan
  • De spiermassa rondom een artrotisch gewricht neemt af
  • Extreme gevoeligheid in gewricht
  • De bewegingsvrijheid van het gewricht neemt af

Oorzaken van artrose

Artrose is vaak te wijten aan het verouderingsproces, bij het ouder worden neemt geleidelijk de kwaliteit van het kraakbeen af en je lichaam is niet in staat om nieuw kraakbeen aan te maken (artrose). Leeftijd is echter niet de enige risicofactor bij artrose, zoals u aan onderstaande opsomming kunt aflezen.

Risicofactoren bij artrose
  • Geslacht
  • Erfelijkheid
  • Overgewicht
  • Zware belasting van de gewrichten
  • Te weinig lichaamsbeweging
  • Lagere botmassa
  • Beschadiging van het kraakbeen
  • Verkeerde voeding
  • Rookverslaving

Behandeling van artrose

Een snel verouderende bevolking alsook steeds kritischer en zelfstandiger wordende patiënten vragen om innovatieve behandelingen. De conventionele geneeskunde boekt weliswaar vooruitgang, toch is zij niet voldoende in staat om de nieuwe zorgvraag te beantwoorden. Daarnaast zijn artsen eerder bezig met de bestrijding van symptomen dan dat zij de ziekten en aandoeningen bij de wortel aanpakken. Hierdoor zijn er, tot op heden, weinig effectieve methoden die gericht zijn op de behandeling van de oorzaak van ziekten en aangeboren aandoeningen.

Zo ook bij de behandeling van artrose. De conventionele behandeling van artrose in een vergevorderd stadium komt neer op de toediening van medicatie of de plaatsing van kunstgewrichten. Beide behandelingen zijn lichamelijk en geestelijk zeer ingrijpend voor patiënten. Daarnaast zijn zij weinig effectief doordat zij alleen een tijdelijk alternatief bieden en geen blijvend herstel van het kraakbeen en het gewricht stimuleren.

Regeneratieve Orthopedie

De introductie van regeneratieve injecties voor de behandeling van artrose heeft voor veel opschudding gezorgd in de medische wereld. Deze injecties bevatten de lichaamseigen cellen van de patiënt en kunnen het artrose proces remmen of omkeren. Meer informatie

Wat kun je zelf tegen artrose doen?

Voeding als medicijn

Sommige voedingsmiddelen hebben ontstekingsremmende eigenschappen die de symptomen kunnen helpen verminderen. Terwijl andere voedingsmiddelen ontstekingen juist kunnen versterken. Door het dieet met minder ontsteking versterkende en meer ontstekingsremmende voeding samen te stellen neemt ontstekingspijn af en verminder je de symptomen van artrose zonder het gebruik van medicijnen. Meer informatie

Blijf bewegen, rust roest

Wanneer je artrose hebt dan is het juist belangrijk dat je goed blijft bewegen. Met oefeningen versterk je de omliggende spieren, pezen en banden, belangrijk voor een soepel werkend gewricht en om schokken op te vangen. Door het gewricht te bewegen krijgt het kraakbeen de nodige voedingsstoffen. Kraakbeen werkt namelijk als een spons: bij druk wordt het leeg geperst en nadien zuigt het zich vol met gewrichtsvloeistof. Meer informatie

Pak overgewicht aan

Overgewicht verhoogt niet alleen de kans op artrose, het maakt het ook erger. De extra stress op de gewrichten kan de afbraak van kraakbeen versnellen. Maar ook de hormonen die door vetweefsel wordt afgescheiden kunnen ontstekingen in het gewricht verergeren. Artrose creëert vaak een vicieuze cirkel. Door het gebrek aan beweging ontstaat een onstabiel gewricht en neemt je lichaamsgewicht toe. Meer informatie