IIn een eerder artikel onderzochten we de vraag “Is artrose te genezen?” en concludeerden we dat officiële richtlijnen zich nog vooral richten op symptoombestrijding. Toch wijzen internationale ontwikkelingen in de regeneratieve geneeskunde erop dat er mogelijk meer kan – mits we bereid zijn verder te kijken dan het standaard zorgmodel.
In dit artikel analyseren we een recente grote klinische studie naar celtherapie bij knieartrose en plaatsen we de resultaten in bredere context. Wat zeggen de nieuwste data werkelijk? En wat betekenen ze voor patiënten?
Autologe cellen: een stap richting gepersonaliseerde geneeskunde
Een grote studie van Emory University, gepubliceerd in september 2025 (Mautner et al., American Journal of Sports Medicine 1), volgde 381 patiënten met knieartrose die werden behandeld met verschillende injectietherapieën:
Corticosteroïden
De standaardbehandeling binnen de reguliere zorg, gericht op tijdelijke ontstekingsremming en pijnverlichting.
Autologe celtherapieën
- BMAC (Bone Marrow Aspirate Concentrate): een concentraat van eigen beenmerg, rijk aan stamcellen, groeifactoren en herstelbevorderende cellen.
- SVF (Stromal Vascular Fraction): een celrijke fractie uit eigen vetweefsel, eveneens met stamcellen en ondersteunende cellen.
Allogene celtherapie
- Umbilical cord tissue: cellen afkomstig uit donor-navelstrengweefsel.
De onderzoekers keken niet alleen naar gemiddelde verbeteringen, maar vooral naar zogenoemde responders: patiënten die minimaal 25% minder pijn rapporteerden.
Resultaten na 12 maanden
De uitkomsten waren opvallend:
- 58,5% van de patiënten verbeterde op pijnscores (VAS).
- 44,9% verbeterde op de KOOS-functionele score.
- BMAC verdubbelde de kans op duidelijke verbetering vergeleken met corticosteroïden.
- Mannen, vooral onder de 60 jaar, reageerden het best op autologe celtherapie.
- Vrouwen leken in deze studie relatief vaker baat te hebben bij corticosteroïden.
Deze resultaten bevestigen dat er geen one size fits all bestaat. De toekomst van artrosebehandeling lijkt te liggen in gepersonaliseerde geneeskunde, waarbij therapiekeuze wordt afgestemd op kenmerken zoals geslacht, leeftijd en mogelijk genetisch profiel.
Waarom reageren mannen en vrouwen anders?
De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn waarschijnlijk te verklaren door een combinatie van factoren:
Hormonen
Oestrogeen en progesteron beïnvloeden ontstekingsprocessen en pijnbeleving. De overgang speelt hierbij mogelijk een rol.
Immuunsysteem
Vrouwen hebben gemiddeld een sterkere immuunrespons, waardoor ingebracht celmateriaal sneller kan worden afgebroken.
Anatomie en belasting
Verschillen in gewrichtsstructuur en biomechanica kunnen invloed hebben op hoe effectief cellen zich in het kraakbeenweefsel nestelen.
Pijnperceptie
Vrouwen rapporteren gemiddeld hogere pijnscores. Corticosteroïden geven sneller kortdurende verlichting, wat mogelijk de verschillen in uitkomsten verklaart.
Het betekent dat dezelfde behandeling per patiënt totaal verschillend kan uitpakken.
Wat betekent deze studie voor de toekomst van artrosebehandeling?
De studie laat zien dat autologe celtherapie – waarbij gebruik wordt gemaakt van lichaamseigen cellen – bij een deel van de patiënten substantiële verbetering kan geven. Tegelijkertijd toont ze aan dat effectiviteit sterk afhankelijk is van patiëntkenmerken.
Dat onderstreept een belangrijke verschuiving: weg van standaardprotocollen, richting individuele behandelstrategieën.
Wat werkt, mag niet – wat niet werkt, krijgt miljoenen
Specialist in regeneratieve orthopedie Chris Centeno wijst er al langer op dat wereldwijd miljarden zijn geïnvesteerd in allogene (donor)celtherapieën zonder overtuigend klinisch bewijs bij artrose. Donorproducten worden door het immuunsysteem vaak snel afgebroken, waardoor het beoogde effect beperkt blijft.
Autologe therapieën zoals BMAC laten in meerdere klinische studies juist wél positieve signalen zien, omdat ze gebruikmaken van lichaamseigen cellen en groeifactoren.
En hier ontstaat spanning.
BMAC is in Nederland niet toegestaan binnen de reguliere zorg. Artsen die het toch toepassen, lopen risico op tuchtrechtelijke procedures – ondanks internationale data die veiligheid en effectiviteit ondersteunen.
Tegelijkertijd ontving Hy2Care’s CartRevive – een synthetische hydrogel die jarenlang werd gepresenteerd als “injecteerbare artrosepleister” – miljoenen aan steun via ReumaNederland en publieke fondsen, zonder klinisch bewijs bij artrosepatiënten.
Het contrast is scherp:
- Werkzame patiënt-eigen therapieën worden beperkt.
- Onbewezen synthetische innovaties ontvangen grootschalige financiering.
Voor patiënten betekent dit dat potentiële behandelopties vaak buiten bereik blijven.
Wat betekent dit concreet voor patiënten?
- Geen genezing: artrose blijft een chronische aandoening zonder definitieve oplossing.
- Wel perspectief: autologe celtherapie laat bij een aanzienlijk deel van de patiënten duidelijke pijnvermindering zien, met name bij mannen onder de 60.
- Corticosteroïden: geven soms tijdelijke verlichting, maar het effect is meestal kortdurend. Herhaalde injecties kunnen kraakbeen versneld beschadigen.
- Toekomst: de sleutel lijkt te liggen in gepersonaliseerde behandeling op basis van leeftijd, geslacht en mogelijk biologische markers.
Conclusie
De vraag “Is artrose te genezen?” blijft voorlopig onbeantwoord. Maar recente klinische studies laten zien dat we dichter bij een meer verfijnde en patiëntgerichte aanpak komen.
Niet één standaardbehandeling voor iedereen, maar een zorgpad waarin de juiste therapie bij de juiste patiënt het verschil kan maken.
De uitdaging is om hype en harde data van elkaar te scheiden. Alleen dan kan de belofte van regeneratieve therapie werkelijkheid worden – niet als marketingverhaal, maar als realistisch alternatief voor louter symptoombestrijding.
Lees ook:
