Corticosteroïden injecties

Corticosteroïden, bekend om hun krachtige ontstekingsremmende eigenschappen, worden wereldwijd gebruikt om een breed spectrum aan pijnklachten gerelateerd aan ontstekingen te behandelen. Deze medicijnen zijn effectief in het verminderen van zwellingen en vormen een alternatief voor patiënten die geen NSAID’s kunnen verdragen of hier niet goed op reageren. Corticosteroïden-injecties, direct toegediend in ontstoken gewrichten, bieden doorgaans tijdelijke verlichting van pijn.

Beperkingen en risico’s van corticosteroïden-injecties

Corticosteroïden-injecties worden vaak ingezet voor snelle verlichting van ontsteking en pijn in gewrichten. Hoewel deze injecties effectief zijn in het kortstondig onderdrukken van ontstekingsreacties en bijbehorende symptomen, tonen studies aan dat de voordelen meestal tijdelijk zijn. Over het algemeen kunnen de effecten van de injecties variëren, maar ze bieden vaak pijnverlichting die enkele weken tot enkele maanden kan aanhouden. Naarmate de tijd vordert, kan de effectiviteit van de injecties verminderen en kunnen de symptomen terugkeren.

Op de lange termijn kunnen behandelingen zoals fysiotherapie, die gericht zijn op het versterken van de spieren rondom het gewricht en het verbeteren van de gewrichtsfunctie, meer duurzame voordelen bieden. Dit komt omdat fysiotherapie niet alleen helpt bij het verlichten van pijn, maar ook bijdraagt aan een betere fysieke functie en preventie van toekomstige problemen. [1]Deyle, Gail D et al. “Physical Therapy versus Glucocorticoid Injection for Osteoarthritis of the Knee.” The New England journal of medicine vol. 382,15 (2020): 1420-1429. … Continue reading

Daarnaast is het belangrijk om te erkennen dat herhaalde corticosteroïden-injecties potentiële bijwerkingen kunnen hebben, waaronder verdere schade aan het gewrichtskraakbeen. Dit risico benadrukt het belang van een zorgvuldige afweging van behandelopties. [2] Long-term Benefit of Steroid Injections for Knee Osteoarthritis Challenged PubMed

Patiënten worden daarom aangemoedigd om samen met hun zorgverleners alle behandelmogelijkheden grondig te bespreken. Dit gesprek moet de voordelen en mogelijke risico’s van corticosteroïden-injecties omvatten, evenals de voordelen van alternatieve langetermijnbehandelingen, om zo samen tot een passend en effectief behandelplan te komen.

Wat zijn corticosteroïden-injecties?

Corticosteroïden-injecties maken gebruik van corticosteroïden, een specifiek type steroïdemedicijn, om pijnlijke aandoeningen te verlichten die verband houden met het bewegingsapparaat, zoals gewrichten, pezen, spieren of de wervelkolom. De keuze voor een bepaald type corticosteroïden hangt af van de aard van de ontsteking en de specifieke behoeften van de patiënt. Deze injecties bieden gerichte verlichting door de corticosteroïden direct in het getroffen gebied te brengen, wat ze een waardevolle behandeloptie maakt voor patiënten die lijden aan acute of chronische pijn.

Bij welke aandoeningen worden corticosteroïden-injecties gebruikt?

Corticosteroïden-injecties zijn effectief voor de behandeling van pijn en ontsteking in diverse gewrichten, vooral bij aandoeningen zoals artrose en reumatoïde artritis in de knie en heup. Ze worden ook ingezet bij acute gewrichtsblessures, waar ze snel verlichting kunnen bieden door ontsteking te verminderen. Daarnaast zijn deze injecties nuttig voor kleinere gewrichten zoals die in de handen en enkels, evenals bij spinale aandoeningen. In gevallen van een hernia kan toediening in de lumbale, cervicale of thoracale wervelkolom essentieel zijn voor pijnverlichting.

Corticosteroïden-injecties als behandeling voor knieartrose

Bij de behandeling van artrose in de knie worden diverse methoden overwogen om pijn te beheersen en mobiliteit te verbeteren. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) beveelt corticosteroïden-injecties aan als een waardevolle optie voor patiënten die onvoldoende baat vinden bij conventionele behandelingen zoals fysiotherapie en NSAID’s. Deze aanbeveling wordt gedaan vanuit de overtuiging dat corticosteroïden-injecties snelle verlichting kunnen bieden bij intense pijn en significante ontstekingen.

Volgens het NHG kunnen corticosteroïden-injecties, wanneer zorgvuldig en strategisch toegepast, helpen de kwaliteit van leven aanzienlijk te verbeteren door de pijn die gepaard gaat met knieartrose te verminderen. Deze behandeling wordt voorgesteld als onderdeel van een uitgebreid behandelplan dat in nauwe samenwerking met zorgverleners zoals huisartsen, orthopeden, en fysiotherapeuten wordt ontwikkeld.

De richtlijnen benadrukken de noodzaak van een gepersonaliseerde benadering, waarbij de behoeften en de specifieke gezondheidstoestand van de patiënt centraal staan. Het NHG adviseert om deze injecties te overwegen als een tijdelijke oplossing die deel uitmaakt van een grotere strategie om de algehele gezondheid en mobiliteit van de patiënt te ondersteunen.

Wanneer is een injectie in de knie geschikt?

Een corticosteroïden-injectie in de knie kan een optie zijn als methoden zoals afvallen, bewegen, oefeningen doen, en het gebruik van pijnstillers niet voldoende helpen om de pijn te verlichten. Uw arts kan tot maximaal vier van deze injecties per jaar adviseren, met minimaal zes weken tussen elke injectie. Deze injecties bevatten een hormoon dat ontstekingsreacties in het gewricht remt.

De effecten van de injectie zijn meestal binnen een week merkbaar en de vermindering van de pijn kan ongeveer drie weken aanhouden. Dit kan het bewegen vergemakkelijken, wat op zijn beurt de pijn kan verminderen en mogelijk kan voorkomen dat deze terugkeert.

Potentiële risico’s van corticosteroïden injecties

Hoewel deze behandeling effectief kan zijn, komt het met enkele risico’s:

  • Er is een kleine kans op een allergische reactie.
  • Er is een risico op infectie, zoals de introductie van een bacterie in het kniegewricht.
  • Sommige patiënten ervaren enkele dagen na de injectie pijn en zwelling van de knie, wat bij ongeveer 2 van de 100 mensen gebeurt.
  • Patiënten met diabetes moeten er rekening mee houden dat hun bloedsuikerspiegel in de dagen na de injectie te hoog of te laag kan zijn.
  • Langdurig gebruik van corticosteroïden-injecties kan het kraakbeen in de knie verder beschadigen en de artrose verergeren.
  • Langdurig gebruik kan ook leiden tot insulineweerstand, wat de efficiëntie van insulineregulatie in het lichaam vermindert en het risico op het ontwikkelen van type 2 diabetes kan verhogen.

Alternatieve behandeling met hyaluronzuur

Als corticosteroïden-injecties niet voldoende helpen, kan de arts een behandeling met hyaluronzuur voorstellen. Deze injecties, die ook na overleg met u kunnen worden toegediend, kunnen helpen de pijn verder te verlichten en de functie van de knie te verbeteren.

Corticosteroïden injecties in de heup

Wanneer standaard medicatie onvoldoende is om heuppijn effectief te beheersen, geven artsen vaak de voorkeur aan intra-articulaire corticosteroïden-injecties. Deze behandeling, die rechtstreeks in het heupgewricht wordt toegediend, staat algemeen bekend als een ‘heupprik.

Desiree Dorleijn, erkend orthopedisch chirurg sinds 2020, merkt op dat dergelijke injecties in de praktijk relatief zeldzaam zijn. Ze legt uit dat voor een heupprik een bezoek aan de afdeling Radiologie vereist is, waar de specialist met behulp van echografie of röntgenfoto’s nauwkeurig kan bepalen waar de injectie geplaatst moet worden. De diepe ligging van het heupgewricht maakt deze procedure complex.

In Nederland wordt soms overwogen om de heupprik te vervangen door een eenvoudiger en mogelijk kosteneffectievere bilprik vanwege de complexiteit en de beperkte winstgevendheid van heupinjecties voor ziekenhuizen.

Onderzoeken tonen aan dat ongeveer 60% van de patiënten verbetering in pijn en functie ervaart na een heupprik, waarbij de effecten gemiddeld 8 tot 12 weken aanhouden. Echter, ondanks de voordelen, wijst recent onderzoek ook op potentiële nadelen van corticosteroïden-injecties. Langdurig gebruik of hoge doses kunnen schadelijk zijn voor het gewrichtskraakbeen, zowel in het behandelde gewricht als in andere gewrichten. Er is een groeiend bewijs dat de opkomst van artrose en de toename in het aantal heup- en knievervangingen direct gerelateerd kunnen zijn aan het gebruik van corticosteroïden-injecties in deze gewrichten.

Referenties[+]