Artrose in de handen kan op verschillende plaatsen voorkomen. De twee meest voorkomende plaatsen waar handartrose de kop opsteekt zijn de vingers (nodulaire handartrose) en de duimmuis. Maar wat houdt handartrose nu exact in, welke oorzaken liggen eraan ten grondslag en welke symptomen brengt deze degeneratieve gewrichtsziekte met zich mee?

 


Artrose in de handen, wat is dat?

HandartroseGewrichten in uw handen functioneren als scharnieren tussen de verschillende botjes, die allemaal aan de uiteinden bedekt zijn met een laagje kraakbeen. Dit laagje kraakbeen zorgt er samen met het gewrichtssmeer – een vloeibare substantie – voor dat het gewricht soepel kan bewegen. Op het moment dat het kraakbeen in een handgewricht wordt aangetast, is dat meestal een teken van handartrose. Handartrose is een gewrichtsziekte die ervoor zorgt dat het kraakbeen op de botten van de handgewrichten dunner wordt en dat het voorheen gladde oppervlak van het laagje kraakbeen een onregelmatige structuur krijgt. Naast verandering van het kraakbeen vinden er bij de gewrichtsziekte veranderingen van het bot dat om het gewricht zit plaats waardoor botuitsteeksel ontstaan. Er vallen bijvoorbeeld gaatjes in het bot (erosieve handartrose). Ook in de totstandkoming van ontstekingen rondom handgewrichten herkent men handartrose. Let op: vaak wordt handartrose als een vorm van slijtage bestempeld, maar het is beter om handartrose als een verandering van het kraakbeen en het bot te zien.

Wat zijn de oorzaken handartrose?

Artrose in de handen komt vaak voor bij oudere mensen of bij mensen die hun gewrichten met intensieve handelingen tijdens het werk of het sporten (over)belasten. Toch zijn er veel gevallen waarin mensen niet direct kunnen aangeven waardoor de handartrose is ontstaan. Artrose in de handen kent namelijk een groot aantal – soms specifieke – oorzaken. Enigszins algemeen geformuleerd ontstaat artrose in de handen doordat de balans tussen de weefselresistentie en de ernst van de weefselbeschadiging niet meer hersteld kan worden door het lichaam. Bekende oorzaken – in hun medische benaming – van artrose in de handen zijn:

–   genetische overerving: een endogene oorzaak van artrose
–   ontwikkelingsstoornissen: exogene oorzaken van artrose, zoals:
• dysplasie (abnormale vorming van weefsels)
–   traumata (verwondingen): exogene oorzaken van artrose, zoals:
• intra-articulaire* factoren
–   inflammatoir (ontsteking): exogene oorzaken van artrose, zoals:
• septische reumatoïde artritis (zwelling en ontsteking van de gewrichten als gevolg van een ontsteking)
• aseptische reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten met een andere oorzaak dan ziektekiemen, door bijvoorbeeld verstuiking of overbelasting)
• psoriasis
–   metabole oorzaken (met betrekking tot de stofwisseling): exogene oorzaken van artrose
–   extra–articulaire* standafwijkingen die leiden tot mechanische overbelasting van het kraakbeen door:
• fracturen (breuken van het been)
• osteomalacie met secundaire coxa vasa (verweking van het bot)
• overgewicht
* De definitie van ‘articulair’ kan worden gegeven als ‘met betrekking tot het gewricht’.

Welke symptomen kent artrose in de hand?

Wiens handgewrichten te maken hebben met artrose, kan last hebben van:

– bewegingsbeperking
– crepitaties (krakende geluiden bij het bewegen)
– gewrichtsstijfheid
– hydrops (intra-articulaire zwelling)
– instabiliteit
– ontstekingen
– gewrichtspijn

Kenmerkend voor artrose in de handen is met name de opstartstijfheid: de gewrichten in de handen komen na een poosje rust met moeite op gang. Ook een langdurige ochtendstijfheid kan worden veroorzaakt door artrose in de handen: de gewrichten zijn pijnlijk en moeilijk te bewegen. Dit laatste kan worden veroorzaakt door de blokkering van de handgewrichten door een stukje bot of kraakbeen.

Beperkingen door artrose in de handen

Mensen met artrose in de handen lopen in het dagelijks leven tegen veel beperkingen aan, omdat de handen een belangrijke factor in de bewegingsvrijheid zijn. U kunt hierbij denken aan beperkingen op het gebied van simpele handelingen, zoals het schrijven met een pen, het openen van verpakkingen en het openen van deuren.


Ga naar de hoofdpagina | Artrose |