Injectie bij knieartrose: kies de juiste pijnbehandeling

Artrose is een vorm van gewrichtsslijtage die vooral knieklachten veroorzaakt. Het komt meestal voor bij mensen ouder dan 50 jaar, maar ook jongere mensen kunnen ermee te maken krijgen. In Nederland werden in 2023 naar schatting 50.100 nieuwe gevallen van knieartrose gediagnosticeerd. Knieartrose is daarmee een van de meest voorkomende vormen van artrose. Hoewel artrose niet genezen kan worden, zijn er wel diverse behandelingen om de pijn en stijfheid te verminderen en de mobiliteit te verbeteren.

Een veelgebruikte behandeling bij knieartrose is injectietherapie. Er zijn verschillende soorten injecties beschikbaar – van klassieke corticosteroïden en hyaluronzuur tot nieuwere, geavanceerde injecties zoals APS (Autologous Protein Solution) en Arthrosamid, en zelfs experimentele stamceltherapie. In dit artikel geven we een overzicht van deze opties, leggen we in begrijpelijke taal de werking uit, en helpen we je te ontdekken welke injectie bij knieartrose mogelijk het beste bij jou past.

Injectie bij knieartrose: Overzicht van de mogelijkheden

Er zijn diverse injecties beschikbaar om de symptomen van knieartrose te behandelen. Deze injecties kunnen helpen pijn te verminderen, ontsteking af te remmen en de functie van het gewricht te verbeteren. Welke injectie geschikt is, hangt af van de ernst van de artrose, eerdere behandelingen en jouw persoonlijke situatie. Hieronder lichten we de meest gebruikte injectietherapieën toe – inclusief hun werking, voordelen, mogelijke nadelen en specifieke toepassingen.

APS (Autologous Protein Solution) injecties

APS-injecties zijn een nieuwe, veelbelovende behandelingsoptie binnen de regeneratieve geneeskunde voor artrose. APS staat voor Autologous Protein Solution, wat inhoudt dat het een injectie is met lichaamseigen eiwitten. Het lijkt op de bekende PRP-behandeling (Platelet-Rich Plasma of “bloedplasma-injectie”), maar gaat een stap verder. Bij APS wordt een kleine hoeveelheid bloed van de patiënt afgenomen en verwerkt in een speciaal centrifuge- en filtersysteem. Dit systeem concentreert met name de ontstekingsremmende eiwitten in het bloed – zoals bepaalde cytokine-remmers en groeifactoren – en scheidt ongewenste componenten eruit. Het eindproduct, APS, bevat daardoor hoge concentraties van nuttige moleculen als IL-1 receptorantagonisten en oplosbare TNF-receptoren. Deze moleculen bestrijden de ontstekingsprocessen in het gewricht die bij artrose zoveel schade en pijn veroorzaken.

Wanneer APS in de aangedane knie wordt gespoten, is het doel tweeledig: pijnverlichting én remming van verdere schade. Doordat APS de ontstekingscascade in de knie afremt, nemen pijnsignalen af en kan het kraakbeen beschermd worden tegen versneld verder slijten. Patiënten merken vaak binnen enkele weken minder pijn en meer beweeglijkheid. Bovendien blijkt uit klinische studies dat één enkele APS-behandeling een langdurig effect kan hebben. Veel patiënten ervaren namelijk tot wel 12 maanden lang significante verbetering van hun knieklachten na de injectie. In onderzoeken met mild tot matig artrose waren na 1 jaar nog altijd meer dan de helft van de behandelde patiënten “responders” (duidelijke vermindering van pijn en verbetering van functie). Dit maakt APS bijzonder aantrekkelijk voor wie op zoek is naar een duurzame oplossing zonder elke paar maanden terug te moeten komen. ¹

Waarom zou je voor APS kiezen? Enkele voordelen op een rij:

• Natuurlijk herstel: APS stimuleert het eigen genezingsproces van het kniegewricht in plaats van alleen symptomen te onderdrukken. Je gebruikt je eigen bloed als “medicijn”.
• Gerichte ontstekingsremming: De hoge concentratie goede eiwitten in APS pakt de bron van de pijn (ontsteking) aan, in plaats van alleen de pijn te maskeren.
• Langdurige werking: Zoals genoemd kan één injectie vele maanden effect hebben. Minder injecties betekenen minder belasting en mogelijk lagere kosten op de lange termijn.
• Veiligheid: Omdat het lichaamseigen materiaal betreft, is de behandeling doorgaans goed verdraagbaar. Er wordt strikt steriel gewerkt om infectierisico te minimaliseren. (Wel is APS nog nieuw; eventuele zeldzame langetermijnrisico’s worden nog onderzocht, maar tot nu toe zijn er geen ernstige bijwerkingen gemeld in studies.)

APS-injecties zijn met name geschikt voor milde tot matige knieartrose. Heb je al allerlei standaardbehandelingen geprobeerd zonder gewenst resultaat, dan kan APS een uitkomst bieden. Let wel: APS is een relatief nieuwe therapie. In Nederland wordt het nog beperkt aangeboden – meestal in gespecialiseerde klinieken of onderzoeksverband. Overleg met een orthopedisch specialist als je overweegt om APS te laten doen.

• Meer informatie over APS injectie therapie

Arthrosamid-injectie (polyacrylamide hydrogel)

Arthrosamid is een innovatieve injectietherapie die in de afgelopen paar jaar beschikbaar is gekomen voor knieartrose. Het gaat om een injecteerbare hydrogel op basis van polyacrylamide (2.5%), een stof die niet door het lichaam wordt afgebroken. In tegenstelling tot APS of PRP, die gebruikmaken van lichaamseigen bloedproducten, is Arthrosamid een synthetische gel.

De injectie met Arthrosamid (meestal 6 ml) wordt rechtstreeks in het kniegewricht gegeven. Eenmaal ingebracht, verspreidt de hydrogel zich en hecht zich aan het synovium (het slijmvlies binnenin het gewricht) waar het als een kussentje fungeert. Je kunt het zien als een extra laagje smeer en demping in de versleten knie. Hierdoor vermindert de wrijving tussen ruwe kraakbeenoppervlakken en kunnen botten minder pijnlijk langs elkaar bewegen. Patiënten merken vaak afname van pijn en een soepeler gevoel bij bewegen.

Wat Arthrosamid bijzonder maakt, is de duur van het effect. Uit klinische gegevens blijkt dat een enkele injectie langdurige verlichting kan geven – studies tonen aanhoudende pijnvermindering en betere kniefunctie tot 4 à 5 jaar na de behandeling. Vanwege deze langdurige werking wordt Arthrosamid ook wel een “vloeibare prothese” genoemd; het is alsof je een mini-kunstknietje in vloeibare vorm krijgt, zonder operatie. Dit maakt het een aantrekkelijke optie voor mensen met artrose die nog te goed zijn voor een echte prothese, maar toch langdurige verlichting willen. ²

Toepassing in de praktijk
Arthrosamid wordt vaak toegepast bij milde tot matige knieartrose, zeker wanneer eerdere behandelingen zoals hyaluronzuur of PRP onvoldoende resultaat hebben gegeven. Tegelijkertijd is inmiddels duidelijk dat het ook geschikt kan zijn bij gevorderde artrose. In die fase kan Arthrosamid dienen als laatste redmiddel vóór een knieoperatie, om de pijn te verlichten of de ingreep nog uit te stellen. Vaak wordt eerst gekeken of een regeneratieve behandeling zoals APS mogelijk is; wanneer dat onvoldoende effect heeft, kan Arthrosamid alsnog een waardevolle optie zijn.

In Nederland is deze behandeling nog nieuw en wordt vooralsnog alleen uitgevoerd in gespecialiseerde klinieken door orthopedisch deskundigen. Zo biedt bijvoorbeeld OrthoAdviesAanHuis (OAAH) de mogelijkheid tot behandeling met Arthrosamid, naast andere orthopedische behandelopties. De injectie wordt onder steriele omstandigheden gezet, vaak poliklinisch. Na de injectie kan de knie kortdurend wat pijnlijk of dik zijn, maar er is weinig hersteltijd nodig – meestal kan men al snel de normale activiteiten hervatten.

Omdat Arthrosamid niet lichaamseigen is, werd aanvankelijk uiteraard goed gekeken naar de veiligheid. De tot nu toe bekende resultaten zijn positief: de hydrogel wordt goed verdragen in het kniegewricht en er zijn over meerdere jaren zeer weinig nadelige reacties gemeld. Wel blijft het, net als APS, een relatief nieuwe behandeling en meestal niet vergoed door verzekeraars. Bespreek dus altijd goed de voor- en nadelen met je arts, inclusief de kosten.

• Meer informatie over Arthrosamid bij knieartrose

Wat is knieartrose?

Knieartrose (ook wel slijtage van de knie genoemd) is een aandoening waarbij het kraakbeen in het kniegewricht geleidelijk dunner en zachter wordt. Kraakbeen werkt normaal als een schokdempend kussentje tussen de botten, zodat de knie soepel en pijnvrij kan bewegen. Bij artrose slijt dat kraakbeen, waardoor botten minder beschermd zijn. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en verminderde beweeglijkheid in de knie. Uiteindelijk kunnen zelfs botoppervlakken tegen elkaar schuren (bot-op-bot contact), wat veel pijn geeft en in ernstige gevallen kan uitmonden in de noodzaak van een knieprothese.

Symptomen van knieartrose

Typische klachten en symptomen van knieartrose zijn onder andere:

• Pijn in de knie tijdens beweging of bij langdurige belasting (lopen, traplopen, staan).
• Stijfheid in de ochtend of na een tijd rust (de knie “moet op gang komen”).
• Zwelling van het kniegewricht, vooral na inspanning.
• Beperkte beweging – de knie kan minder ver buigen of strekken.
• Krakende of schurende geluiden bij het bewegen van de knie (crepitaties).

In gevorderde gevallen kan knieartrose zo ernstig worden dat er nauwelijks kraakbeen over is (bot-op-bot contact). Dit veroorzaakt intense pijn en kan uiteindelijk een kunstknie (knieprothese) noodzakelijk maken.

Corticosteroïden-injecties

Corticosteroïden (zoals cortison) zijn sterke ontstekingsremmers. Een injectie met corticosteroïd in de knie kan snel verlichting geven bij pijn en zwelling. Deze behandeling wordt vaak toegepast als pijnstillers of ontstekingsremmende medicijnen (NSAID’s) onvoldoende helpen, of bij acute opvlammingen van knieartrose.

Een intra-articulaire corticosteroïdeninjectie (direct in het kniegewricht) werkt meestal binnen een paar dagen. De pijnvermindering houdt enkele weken tot maanden aan, maar verschilt per persoon. Vooral bij een plotselinge ontstekingsreactie in de knie (zoals bij vocht of een gezwollen knie) kan een cortison-injectie veel verlichting geven.

Let op: cortisone-injecties zijn effectief op de korte termijn, maar herhaald en langdurig gebruik heeft nadelen. Veelvuldig injecteren met corticosteroïden kan het kraakbeen verder aantasten en de gewrichtsslijtage versnellen. Om deze reden beperken artsen het aantal injecties – vaak niet meer dan ~3 per jaar in dezelfde knie. Daarnaast kunnen corticosteroïden bijwerkingen geven in het hele lichaam: zo kunnen ze de weerstand verlagen (iets hogere kans op infectie) en tijdelijk de bloedsuiker verhogen. Bij frequente of hoge doseringen bestaat zelfs het risico op het ontwikkelen van insulineresistentie of blijvende verhoging van de bloedsuiker, wat de kans op diabetes type 2 vergroot. Kortom, cortisone-injecties bieden snelle verlichting, maar moeten met mate en onder begeleiding van een arts worden toegepast.

• Meer informatie over Corticosteroïden-injecties

Hyaluronzuur-injecties (HMW-HA)

Hyaluronzuur (HA) is van nature een belangrijk bestanddeel van het gewrichtsvocht. Bij knieartrose neemt de hoeveelheid en kwaliteit van hyaluronzuur in de knie af. Hyaluronzuur-injecties – met name de varianten met hoog moleculair gewicht (HMW-HA) – proberen dit aan te vullen. Door het inspuiten van deze gel-achtige vloeistof verbetert de smering in het kniegewricht, waardoor de botten soepeler langs elkaar bewegen. Patiënten ervaren hierdoor vaak minder pijn en meer bewegingscomfort.

Interessant is dat uit onderzoek blijkt dat HMW-hyaluronzuur meer doet dan alleen smeren. Het zou ook een chondroprotectief effect kunnen hebben – met andere woorden, het kan de afbraak van kraakbeen vertragen. Dit is echter ondersteunend en niet “genezend”: verloren kraakbeen wordt niet teruggebracht, maar verdere slijtage kan mogelijk iets worden geremd. Hyaluronzuur werkt niet direct; vaak duurt het enkele weken voordat de pijnverbetering merkbaar wordt. Vervolgens kan de verlichting enkele maanden tot circa een half jaar aanhouden. Veel patiënten voelen zich daardoor maandenlang comfortabeler in hun knie. Bij periodieke herhaling (bijvoorbeeld twee keer per jaar) kan zo’n behandeling uitgesteld of zelfs deels alternatief zijn voor zwaardere ingrepen.

Een belangrijk voordeel van hyaluronzuur-injecties is het goede veiligheidsprofiel. In tegenstelling tot cortisone hebben hyaluronzuur-injecties geen destructieve invloed op het kraakbeen. Bijwerkingen zijn zeldzaam en meestal beperkt tot milde, kortdurende reacties zoals lokale pijn of een lichte zwelling op de injectieplek. Langdurige negatieve effecten worden zelden gezien, zelfs niet bij herhaalde kuren. Dit maakt hyaluronzuur een veilige keuze, vooral voor mensen die elke paar maanden een behandeling nodig hebben.

• Meer informatie over: Hyaluronzuur injecties bij knieartrose

Stamcel Injecties

Stamceltherapie is een baanbrekende behandelmethode die nog volop in ontwikkeling is. Bij deze techniek worden stamcellen (meestal mesenchymale stamcellen, vaak afkomstig uit je eigen beenmerg of vetweefsel) geconcentreerd en geïnjecteerd in het versleten kniegewricht. Het idee hierachter is dat stamcellen kunnen uitgroeien tot verschillende soorten weefselcellen en bovendien genezende processen aanzwengelen door het afgeven van groeifactoren en ontstekingsremmende stoffen. In theorie zouden stamcellen dus kraakbeencellen kunnen beschermen of zelfs deels vervangen, en tegelijkertijd ontstekingen remmen.

De wetenschap achter stamcel-injecties bij artrose staat nog in de kinderschoenen, maar de eerste resultaten zijn hoopgevend. Internationaal onderzoek (voornamelijk pilot-studies en vroege klinische trials) laat zien dat patiënten met matige tot vergevorderde knieartrose baat kunnen hebben bij stamcelbehandelingen. Zo zijn er studies waarin een eenmalige stamcelinjectie leidt tot beduidende pijnvermindering en betere kniefunctie die tot 12 maanden of langer standhoudt. In sommige onderzoeken wordt zelfs melding gemaakt van verbeterde kraakbeendikte of kwaliteit op MRI’s, wat suggereert dat de progressie van artrose vertraagd kan worden en in enkele gevallen een beetje kraakbeenherstel optreedt. Het belangrijkst voor de patiënt is echter de klinische verbetering: minder pijn en meer kunnen doen in het dagelijks leven, en mogelijk uitstel van een knieoperatie. ³

Toch moet benadrukt worden dat stamceltherapie bij artrose nog experimenteel is. Volledig herstel van beschadigd kraakbeen is vooralsnog niet overtuigend bewezen in grote studies – verbeteringen zijn relatief en geen “wondermiddel”. Daarnaast is deze behandeling (anno 2025) in Nederland niet beschikbaar buiten onderzoeksverband. In sommige andere landen en privéklinieken wordt het al wel aangeboden, maar dan vaak tegen hoge kosten en zonder garantie. Als je overweegt in het buitenland een stamcelinjectie te ondergaan, wees kritisch: informeer naar de gebruikte methode, resultaten, en of de kliniek betrouwbare data kan overleggen.

De toekomst van stamceltherapie voor knieartrose ziet er veelbelovend uit. Mogelijk kunnen we over enkele jaren deze therapie inzetten om de voortgang van artrose echt af te remmen of te stoppen. Voor nu is het vooral een optie in het kader van studies of experimentele behandelingen. Bespreek altijd met je orthopedisch specialist of je in aanmerking komt voor zo’n trial, en welke risico’s en voordelen eraan verbonden zijn.

• Meer informatie over Stamceltherapie

Welke is de beste injectie bij artrose van de knie?

De “beste” injectie bij knieartrose hangt af van verschillende factoren. Belangrijk zijn onder andere de ernst van de artrose, welke behandelingen je al geprobeerd hebt, je leeftijd en algehele gezondheid, en wat je verwachtingen zijn. Er is dus niet één injectie die voor iedereen het beste is – het is vaak maatwerk. We kunnen wél een paar algemene richtlijnen geven:

• Vroege of milde artrose: Bij beginnende knieartrose, met name als er vooral sprake is van pijn bij beweging maar nog niet al te veel structurele schade, wordt vaak gestart met een hyaluronzuur-injectie. Hyaluronzuur kan de smering verbeteren en de progressie van klachten vertragen. Ook PRP (bloedplaatjes-plasma) is een optie in deze fase, al hebben we die hier niet apart besproken (APS is feitelijk een verbeterde versie daarvan). Deze biologische injecties kunnen de knie een impuls geven tot herstel en zijn veilig te herhalen.
• Matige artrose: Bij matig gevorderde slijtage – je hebt duidelijk pijn en beperkingen, maar komt nog net niet in aanmerking voor een operatie – komen de meer “innovatieve” injecties in beeld. APS-injecties springen er hierbij uit: dankzij de krachtige ontstekingsremmende werking en het langdurige effect (vaak 6-12 maanden of langer) biedt APS veel patiënten flinke verlichting. Ook Arthrosamid kan in deze categorie vallen, zeker voor mensen die al van alles geprobeerd hebben. Arthrosamid kan jarenlange pijnverlichting geven met één prik, wat uniek is. Het nadeel is wel dat het duurder is en niet regeneratief (het verandert niets aan het kraakbeen, maar neemt de pijn weg door demping).
• Ernstige artrose: Als het kraakbeen bijna weg is en de knie continu pijn doet (ook ’s nachts en in rust), is een injectie vaak minder effectief. Sommige mensen met ernstige artrose krijgen nog wel eens een corticosteroïd-injectie als “brug” naar een operatie, om de ergste ontstekingspijn te dempen. Stamcelbehandelingen zijn in de toekomst misschien een optie bij ernstige artrose, maar nu nog niet standaard. Uiteindelijk is bij vergevorderde artrose een knieprothese vaak de meest definitieve oplossing.

Kortom, de beste injectie verschilt per persoon. APS komt naar voren als een zeer veelbelovende behandeling voor met name milde tot matige knieartrose, vanwege het langdurige effect en de wijze waarop het de oorzaak (ontsteking) aanpakt. Hyaluronzuur is een goede optie in vroegere stadia of wanneer andere methoden te ingrijpend zijn, omdat het veilig en makkelijk toepasbaar is. Arthrosamid is een interessante nieuwe optie voor wie langdurige verlichting wil zonder operatie. En corticosteroïden blijven bruikbaar voor acute pijnopvlammingen of kortdurende verlichting, zij het met voorzichtigheid.

Tip: Laat je goed informeren door een specialist. Een orthopedisch chirurg of sportarts kan op basis van jouw röntgenfoto’s, klachten en wensen adviseren welke injectie het meest geschikt is in jouw geval. Soms is een combinatie of reeks van behandelingen ook mogelijk (bijv. eerst een arthrosamid voor snelle pijnreductie, gevolgd door APS om ontsteking te remmen – afhankelijk van beschikbaarheid).

Conclusie

Bij de behandeling van knieartrose zijn er tegenwoordig veel injectietherapieën beschikbaar – elk met hun eigen sterke punten. Simpel gezegd kun je ze opdelen in symptoombestrijders en regeneratieve therapieën. Tot de klassiekers behoren corticosteroïden en hyaluronzuur. Deze kunnen vaak vrij snel pijnverlichting en verbetering van de gewrichtsfunctie geven. Corticosteroïden werken krachtig tegen ontsteking, maar hun effect is van korte duur en ze kennen bij herhaald gebruik de nodige bijwerkingen. Hyaluronzuur werkt als smeermiddel en heeft een uitstekend veiligheidsprofiel, maar vraagt soms geduld voordat je effect merkt en werkt niet bij iedereen even goed.

Nieuwere behandelingen zoals APS bieden een veelbelovende regeneratieve benadering. APS-injecties gebruiken lichaamseigen eiwitten om het ontstekingsproces in de knie te temperen en de natuurlijke balans te herstellen. Dit kan leiden tot langdurige vermindering van pijn en stijfheid – een aantrekkelijke optie voor wie een meer duurzame oplossing zoekt dan elke paar maanden een nieuwe prik. Orthobiologics (waaronder APS, PRP en stamcellen) richten zich op het stimuleren van het lichaamseigen herstelvermogen, en worden daarom gezien als de toekomst in de behandeling van artrose. Ook Arthrosamid bewijst dat innovaties zonder operatie mogelijk zijn: een “vloeibare implantaat” dat de knie jaren kan ontlasten.

Voor jou als patiënt is het belangrijk te weten dat er geen one-size-fits-all is. Laat je informeren, weeg de voor- en nadelen af, en kijk samen met een arts welke behandeling het beste aansluit bij jouw situatie en voorkeuren. Soms is de beste injectie niet één enkele prik, maar een combinatie in de tijd (of de juiste timing richting een eventuele operatie).

Tot slot: vergeet niet dat naast deze high-tech behandelingen een gezonde levensstijl een grote rol speelt bij artrose. Blijf in beweging (binnen de pijngrenzen), doe oefentherapie of fysiotherapie om de spieren rond de knie te versterken, en let op je gewicht – elke kilo minder is immers minder belasting op de knieën. Een uitgebalanceerd dieet kan ontstekingen in het lichaam verminderen en daarmee ook de klachten van artrose mogelijk positief beïnvloeden.

Samengevat: dankzij moderne injectietherapieën hoeft knieartrose in veel gevallen geen loodzware pijnlijke last meer te zijn. Of het nu een snelle pijnverlichting is die je zoekt of een langdurige verbetering zonder operatie, er is waarschijnlijk een geschikte injectieoptie voor jou. Praat erover met je specialist en maak een keuze die past bij jouw leven. Zo kun je hopelijk weer vrijer bewegen en de dingen doen die je leuk vindt, zonder constant aan je “artroseknie” herinnerd te worden.

Artrose knie injectie – het kan een wereld van verschil maken in jouw dagelijks functioneren!

Meer informatie over geavanceerde regeneratieve behandelingen en innovatieve zorg vind je in ons artikel over orthobiologics en innovatieve zorg.