De Mayo Clinic heeft met haar innovatieve RECLAIM-procedure een nieuwe stap gezet in regeneratieve geneeskunde. Onlangs heeft de FDA de RECLAIM-methode erkend met de felbegeerde Regenerative Medicine Advanced Therapy (RMAT) designation. Dit markeert een belangrijke mijlpaal in de verdere ontwikkeling en evaluatie van deze specifieke techniek binnen gewrichtsherstel.
Deze methode is bedoeld als een enkele operatieve procedure voor de knie en heup. De RECLAIM-methode stimuleert weefselgroei en kraakbeenherstel in het gewricht van de patiënt. Binnen een jaar wordt het defect volledig opgevuld met nieuw kraakbeen.
Hoe werkt de RECLAIM-procedure?
De RECLAIM-procedure, voluit Recycled Cartilage Auto/Allo Implantation, is een innovatieve methode om beschadigd kraakbeen in de knie en heup te herstellen. De procedure werd oorspronkelijk ontwikkeld aan het UMC Utrecht onder de naam IMPACT en is verder verfijnd door de Mayo Clinic.
De RECLAIM-procedure is een open chirurgische ingreep. Tijdens de operatie wordt het beschadigde kraakbeen zorgvuldig verwijderd (debrideren). Dit verwijderde kraakbeen wordt vervolgens vermalen en enzymatisch verwerkt in het laboratorium om chondronen (kraakbeencellen) te isoleren. Dit proces duurt ongeveer 40 minuten.
De geïsoleerde chondronen van de patiënt worden gemengd met donor-mesenchymale stamcellen (MSCs) in een verhouding van 1 deel chondronen op 4 delen MSCs, wat neerkomt op een celmengsel bestaande uit 10-20% patiëntcellen en 80-90% donor-MSCs. Dit mengsel wordt gecombineerd met fibrinelijm, zodat het eenvoudig kan worden geïnjecteerd in het defecte kraakbeenoppervlak.
Het ingebrachte celmengsel stimuleert de regeneratie van nieuw kraakbeen en vult het defect binnen een jaar volledig op. DNA-analyse heeft aangetoond dat het nieuw gevormde kraakbeen volledig patiënt-eigen is, zonder resterend donor-DNA.
Hoewel het geregenereerde kraakbeen structureel en functioneel sterk lijkt op hyalien kraakbeen, is het vaak een mix van hyalien en vezelig kraakbeen. Dit betekent dat de mechanische eigenschappen niet volledig overeenkomen met die van natuurlijk kraakbeen.
Vergelijking met andere regeneratieve behandelingen
Dr. Kevin R. Stone, een gerenommeerde orthopedisch pionier, ontwikkelde in 1991 de Articular Cartilage Paste Graft, een minimaal invasieve techniek voor kraakbeenherstel die inmiddels breed wordt toegepast. Deze methode maakt gebruik van lichaamseigen stamcellen, kraakbeencellen en botcellen, die tijdens een kijkoperatie (artroscopie) worden geoogst en direct in het kraakbeendefect worden aangebracht. Omdat deze methode geen laboratoriumverwerking of donorcellen vereist, is het een relatief eenvoudige en kostenefficiënte procedure met bewezen resultaten.
De RECLAIM-methode bouwt voort op principes die ook terug te vinden zijn in de Articular Cartilage Paste Graft, maar voegt een extra biotechnologisch proces toe om het regeneratieve potentieel van het kraakbeen te optimaliseren. Waar bij de Paste Graft de lichaamseigen cellen direct in het defect worden aangebracht, maakt RECLAIM gebruik van een combinatie van lichaamseigen chondronen en donor mesenchymale stamcellen (MSCs). Deze cellen worden in een laboratorium verwerkt en vervolgens als een injecteerbare oplossing teruggeplaatst in het beschadigde gewricht. Dit proces kan mogelijk leiden tot een beter georganiseerde en langdurig stabiele kraakbeenstructuur.
De methode is echter nog in de onderzoeksfase en niet breed beschikbaar, waardoor de langetermijneffecten nog niet volledig in de klinische praktijk zijn bewezen. Daarnaast brengt de extra stap van laboratoriumverwerking en het gebruik van donorcellen een andere benadering en kostenstructuur met zich mee dan technieken die volledig met lichaamseigen materiaal werken. Hoewel dit de procedure complexer maakt, kan het ook de weg openen naar een gestandaardiseerde en breed toepasbare regeneratieve therapie.
- RECLAIM: Een invasieve chirurgische techniek, gericht op patiënten met afgebakende kraakbeendefecten door trauma of sportblessures in niet-artrotische gewrichten. De procedure vereist een open operatie, waarbij een mengsel van lichaamseigen chondronen en donor-MSCs wordt gebruikt om nieuw kraakbeen te regenereren en het defect op te vullen. Momenteel alleen beschikbaar in onderzoeksverband.
- Articular Cartilage Paste Graft: Een minimaal invasieve behandeling, waarbij beschadigd kraakbeen wordt gerepareerd met een pasta gemaakt van lichaamseigen stamcellen, kraakbeencellen en botcellen. De procedure wordt uitgevoerd via een kijkoperatie (artroscopie), waarbij het mengsel direct in het kraakbeendefect wordt aangebracht. Deze techniek is ontwikkeld door Dr. Kevin R. Stone en wordt gebruikt voor het behandelen van kraakbeenschade in de knie, enkel en heup.
Naast operatieve kraakbeenhersteltechnieken zijn er ook minder ingrijpende behandelopties die zich richten op het verminderen van ontstekingen en het ondersteunen van het natuurlijke herstelproces van kraakbeen. Behandelingen zoals APS (Autologous Protein Solution) en stamceltherapie zijn minimaal invasief en worden met name toegepast bij patiënten met vroege kraakbeenschade of chronische gewrichtsklachten. Hoewel deze methoden geen directe kraakbeenvervanging bieden, kunnen ze bijdragen aan pijnvermindering en het behoud van gewrichtsfunctie.
- APS (Autologous Protein Solution): Een minimaal invasieve behandeling, beschikbaar in Nederland als niet-verzekerde zorg. Hierbij wordt een geconcentreerde mix van lichaamseigen ontstekingsremmende en herstellende eiwitten geïnjecteerd in het gewricht. Het doel is om ontstekingen te verminderen en het zelfherstellend vermogen van het kraakbeen te ondersteunen, vooral bij vroege artrose of chronische pijnklachten.
- Stamceltherapie: Een minimaal invasieve behandeling, die momenteel niet beschikbaar is in Nederland, maar wel in het buitenland wordt aangeboden. Hierbij worden stamcellen (vaak uit vetweefsel of beenmerg) via een injectie toegediend, met als doel kraakbeendegeneratie te vertragen en mogelijk regeneratie te stimuleren, voornamelijk bij patiënten met kraakbeenschade of vroege artrose.
Erkenning voor onderzoek en toekomstperspectieven
Dr. Daniel B.F. Saris, een vooraanstaand onderzoeker achter de RECLAIM-techniek, is onlangs onderscheiden met de allereerste Arnold I. Caplan Award for Distinguished Research in Orthobiologics van de American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Deze prestigieuze prijs erkent zijn baanbrekende onderzoek op het gebied van kraakbeenherstel en de ontwikkeling van de innovatieve RECLAIM-methode.
Volgens Dr. Saris opent de combinatie van lichaamseigen kraakbeencellen met donor-MSCs nieuwe mogelijkheden voor regeneratief herstel. ‘We hebben bewezen dat gerecycled kraakbeen in combinatie met MSC’s een effectief partnerschap kan vormen en dat deze techniek daadwerkelijk klinisch toepasbaar is in de menselijke knie,’ aldus Dr. Saris.
Deze erkenning onderstreept het potentieel van de RECLAIM-methode voor bredere toepassingen in regeneratieve geneeskunde en draagt bij aan de verdere validatie van de procedure. Verdere klinische onderzoeken, waaronder fase 2 en fase 3 studies, zullen nodig zijn om bredere goedkeuring en implementatie als standaardbehandeling mogelijk te maken.
Hoewel de exacte resultaten nog niet volledig gepubliceerd zijn, heeft de procedure veelbelovende voorlopige resultaten laten zien, wat heeft bijgedragen aan de FDA RMAT-designatie. Verdere klinische onderzoeken, waaronder fase 2 en fase 3 studies, zullen nodig zijn om bredere goedkeuring en implementatie als standaardbehandeling mogelijk te maken. Parallel hieraan wordt in Nederland een gerandomiseerde gecontroleerde studie uitgevoerd, maar dit zal slechts een onderdeel zijn van het bredere goedkeuringsproces.
De toekomstvisie van het onderzoeksteam reikt verder dan alleen de knie en heup. Onderzoekers hopen de RECLAIM-techniek te kunnen uitbreiden naar andere gewrichten, zoals de enkel, elleboog en pols. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar de toepassing voor meniscusletsel, waarvoor een apart traject is gestart.
Wat betekent de FDA RMAT-status?
De Regenerative Medicine Advanced Therapy (RMAT) designation 1 wordt door de FDA toegekend aan regeneratieve therapieën die een veelbelovende impact kunnen hebben op ernstige of levensbedreigende aandoeningen. Het verkrijgen van deze status betekent dat RECLAIM:
- Versneld door de goedkeuringsprocedures kan gaan.
- Mogelijk snellere markttoegang krijgt.
- Extra ondersteuning en begeleiding krijgt van de FDA tijdens de klinische ontwikkeling.
Over de Mayo Clinic
De Mayo Clinic is wereldwijd toonaangevend op het gebied van regeneratieve orthopedie. Met een gespecialiseerd kraakbeenkliniek en multidisciplinaire expertise biedt de kliniek de beste zorg voor patiënten met kraakbeenproblemen. Bovendien leidt de Mayo Clinic het onderzoek naar innovatieve celtherapieën en stamcelbehandelingen. 2
Wie komt in aanmerking voor de RECLAIM-procedure?
De procedure is specifiek bedoeld voor patiënten met grotere, gelokaliseerde kraakbeendefecten en niet voor aandoeningen zoals artrose, waarbij het hele gewricht is aangetast. Voor patiënten met artrose zijn andere behandelingen, zoals stamceltherapie of APS, mogelijk geschikter omdat deze gericht zijn op ontstekingsremming en kraakbeenondersteuning. Meer informatie over: Is artrose te genezen?
De belangrijkste criteria voor deelname aan de RECLAIM-procedure zijn:
- Symptomatische kraakbeendefecten door trauma of sportblessures.
- Niet-artrotische gewrichten (dus geen gevorderde slijtage zoals bij artrose).
- Leeftijd tussen 18 en 55 jaar.
- Actieve levensstijl en behoefte aan gewrichtsbehoud.
