Werken met artrose: hoe blijf je inzetbaar én gezond op de werkvloer?

Werken met artrose hoeft niet het einde van je loopbaan te betekenen. Wel vraagt het om bewuste keuzes, goede ondersteuning en soms aanpassingen in je werk. Je leest hier wat de impact is van artrose op werk, maar ook hoe werk juist invloed kan hebben op het ontstaan of verergeren van klachten. Omdat de fysieke belasting per beroep sterk kan verschillen, houden we rekening met verschillende soorten werk, zonder op elk beroep afzonderlijk in te gaan. Daarnaast gaan we in op oplossingen, preventie, je rechten als werknemer en wat je zelf kunt doen om klachten onder controle te houden.

In Nederland zijn er naar schatting ruim 1,7 miljoen mensen met artrose. De verwachting is dat dit aantal oploopt tot 3 miljoen in 2050. ¹ Dat betekent dat steeds meer mensen te maken krijgen met de vraag: hoe blijf je inzetbaar, ook met gewrichtsklachten?

Kun je met artrose blijven werken?

Ja, in veel gevallen kun je blijven werken met artrose. De meeste mensen met artrose ervaren klachten als pijn, stijfheid of verminderde beweeglijkheid, maar dat betekent niet dat werk onmogelijk wordt. Wel kunnen bepaalde taken lastiger zijn en is het belangrijk om tijdig aanpassingen te bespreken.

Met de juiste werkplekaanpassingen en leefstijlkeuzes kun je actief blijven en je werk volhouden — vaak langer dan je denkt.

Welke beroepen zijn zwaar met artrose?

Artrose kan in elk beroep een rol spelen, maar bepaalde werkzaamheden vormen extra risico’s op klachten of verergering daarvan. Dit geldt vooral bij werk waarbij gewrichten langdurig of herhaaldelijk worden belast. Denk bijvoorbeeld aan beroepen waarin veel getild, gebukt, geknield of herhaald bewogen wordt.

• Bouw- en installatiewerk: fysieke taken zoals tillen, knielen, traplopen en werken in geforceerde houdingen belasten met name de rug, knieën en heupen.
• Zorgsector en schoonmaakwerk: langdurig staan, herhaalde bewegingen en contact met zware of moeilijk hanteerbare objecten verhogen de druk op meerdere gewrichten.
• Detailhandel en horeca: werk zonder voldoende rustmomenten en met veel loop- en tilbelasting kan klachten versterken.
• Werk waarbij fijne handvaardigheid vereist is: hand- en polsgewrichten worden intensief gebruikt bij taken die precisie, herhaling of langdurige spierspanning vragen. Bij artrose kunnen krachtverlies, stijfheid en verminderde motoriek het uitvoeren van dit soort werk belemmeren, ook zonder dat het fysiek zwaar lijkt.
• Ook in andere beroepen kunnen werkdruk, werkhouding of een gebrek aan herstelmomenten bijdragen aan het verergeren van klachten — elk type werk kent z’n eigen fysieke belasting.

Kan je werk artrose veroorzaken?

Ja, werk kan bijdragen aan het ontstaan van artrose, vooral bij langdurige lichamelijke belasting. Volgens arbeidsonderzoekers ontstaan 17% van de gevallen van heupartrose en 13% van de knieartrose door zwaar werk.

Vooral beroepen waarin je vaak moet tillen, hurken, bukken of sjouwen vormen een verhoogd risico. De werkbelasting stapelt zich op over de jaren. Wie al jong begint met fysiek werk, kan op middelbare leeftijd serieuze klachten ontwikkelen.

Wat kun je doen op de werkplek bij artrose?

Er zijn veel aanpassingen mogelijk die werken met artrose gemakkelijker maken:

• Ergonomische hulpmiddelen: verstelbare stoelen, ergonomische muizen of tilhulpen
• Werkplekaanpassing: sta-zitbureau, aangepaste werkhoogte of looproutes
• Flexibele werktijden of thuiswerkdagen: zo kun je belasting beter spreiden
• Tijdige pauzes en microbeweging: om stijfheid en overbelasting te voorkomen
• Gesprekken met een bedrijfsarts: om samen tot werkbare oplossingen te komen

Een goed gesprek met je leidinggevende of HR kan het verschil maken. Werkgevers zijn bovendien verplicht om passende ondersteuning te bieden.

Kun je afgekeurd worden door artrose?

In ernstige gevallen waarin werken niet meer lukt, kan artrose leiden tot arbeidsongeschiktheid. Je kunt dan een WIA-uitkering aanvragen via het UWV.

Gemiddeld duurt verzuim bij knieartrose 186 dagen, bij heupartrose 159 dagen. Vaak komt dit doordat mensen te lang blijven doorlopen met klachten. Daarom is vroegtijdige begeleiding cruciaal — hoe eerder je ondersteuning zoekt, hoe beter.

Waar heb je recht op als je artrose hebt en werkt?

Als werknemer met artrose heb je in Nederland recht op ondersteuning, zoals:

• Toegang tot een bedrijfsarts
• Werkplekaanpassingen die je helpen je werk uit te voeren
• Re-integratiebegeleiding bij langdurig verzuim
• De mogelijkheid tot een WIA-aanvraag bij ernstige beperkingen
• Een wettelijke verplichting voor je werkgever om mee te denken

Kom je er niet uit met je werkgever? Dan kun je terecht bij een vakbond of juridische hulp zoeken via het UWV.

Wat kun je zelf doen om klachten te verminderen?

Zelfmanagement is cruciaal bij artrose. Ook buiten werktijd kun je veel doen om je belastbaarheid te vergroten:

• Blijf bewegen: fietsen, wandelen of zwemmen zijn veilig voor je gewrichten
• Let op je houding: tijdens werk, rust én bij huishoudelijke taken
• Voorkom overgewicht: zo verlaag je de druk op knieën, heupen en enkels
• Zorg voor balans: tussen inspanning en herstelmomenten
• Gebruik hulpmiddelen: zoals braces, aangepaste schoenen of ergonomisch gereedschap

Let op: lichamelijk zwaar werk is géén vervanging voor gezonde lichaamsbeweging. Zoals arbeidsspecialisten zeggen: “Stenen sjouwen is geen fitness.”

En na een operatie, kun je dan weer werken?

Een gewrichtsvervangende operatie (zoals een knieprothese) betekent niet automatisch dat je weer volledig aan het werk kunt. Veel mensen houden beperkingen, vooral bij knielen, hurken of zwaar werk.

Na een knieoperatie heeft 70% van de werkenden na zes maanden nog steeds moeite met bepaalde bewegingen. Re-integratie duurt vaak langer dan verwacht. Het blijft belangrijk om ook na een operatie je werk aan te passen op je mogelijkheden.

Conclusie

Werken met artrose kan wél, zolang er oog is voor je belastbaarheid, passende aanpassingen op de werkplek en voldoende ruimte voor herstel. De impact van artrose verschilt per persoon én per werksituatie — daarom is maatwerk belangrijk. Bespreek je klachten op tijd, zoek samen naar oplossingen, en houd zelf de regie over wat voor jou haalbaar en helpend is. Met de juiste ondersteuning en afstemming kun je vaak langer blijven werken dan je denkt — óók met artrose.